Wie in Limburg belt naar zijn huisartsenspoedpost, hoeft minder lang te wachten tot hij een triagist te spreken krijgt. Dat is het doel van Virtuele HAP Limburg. Wanneer op een post piekbelasting dreigt, kunnen wachtende bellers namelijk worden doorgeschakeld naar een andere post. Deze zomer begint de tweede pilotfase.
“Dat vier organisaties voor huisartsenspoedzorg met in totaal zes huisartsenspoedposten (HAP’s) op deze manier samenwerken in een hele provincie is uniek.” Dat zegt Roger Eurelings, manager van huisartsenspoedpost Oostelijk Zuid-Limburg (OZL), één van de zes Limburgse HAP’s. “Bijzonder is ook dat we in de voorbereiding data over bijvoorbeeld wachttijden met elkaar hebben gedeeld”, aldus Marije Hoos. Zij is programmamanager spoedzorg bij Huisartsen Spoedpost Maastricht en Heuvelland.
‘Virtuele’ in Virtuele HAP Limburg betekent dat de HAP’s digitaal samenwerken; de triagisten zitten op hun eigen locatie. Het idee ontstond toen Ernst Kuipers VWS-minister was. In het Integraal Zorgakkoord (IZA) uit 2022 wordt ingezet op zorgcoördinatie: regionale samenwerking rondom acute zorgvragen in een niet-levensbedreigende situatie. Hoos: “Zo kun je zorgmedewerkers efficiënter inzetten en wachttijden verkorten, wat belangrijk is gezien de verwachte personeelstekorten.”
Toch had ‘Limburg’ aanvankelijk bedenkingen. Eurelings: “Kuipers leek te sturen op één fysiek centrum per regio. Volgens ons zouden dan patiënten en zorgmedewerkers te grote afstanden moeten afleggen.” De situatie veranderde in 2023. Eurelings: “De managers van de Limburgse HAP’s hoorden Kuipers spreken over de opening van het nieuwe dienstencentrum van de Limburgse ambulancediensten. We vernamen dat er meer ruimte was: niet alles hoefde te gebeuren op één fysieke locatie.”
Eurelings vervolgt: “Daarna hebben de managers en bestuurders meteen de koppen bij elkaar gestoken. Voor welk onderdeel van het HAP-werkproces konden we digitaal samenwerken? Niet voor bijvoorbeeld consultvoering of visite rijden, maar wel voor triage. Daarna gingen we dit verkennen.” Hoos: “Konden kleine hoeveelheden telefoontjes voor de ene HAP worden doorgeschakeld naar een andere HAP om piekbelasting en lange wachttijden te voorkomen?”
‘Een triagist van de ene huisartsenspoedpost helpt mensen die in de wacht staan bij een andere’
De HAP’s lieten een data-analyse doen. Wat waren op iedere HAP bijvoorbeeld de wachttijden en zorgvragen? Hoeveel triagisten werden ingezet? Eurelings: “Overal bleek de zorgvraag rond dezelfde momenten te pieken. Maar er waren nuanceverschillen. Dat bood kansen. Er zijn momenten waarop de zorgvraag op de ene HAP minder groot is, zodat een triagist daar mensen kan helpen die in de wacht staan bij een andere HAP.”
“Neem in een vroegtijdig stadium de betrokkenen mee in de plannen”, adviseert Hoos. “Wij hebben voor de managers, teamleiders en medewerkers uit het primaire proces een kick-off georganiseerd om elkaars werkwijzen te leren kennen. Natuurlijk, het triageproces is uniform, maar er kunnen kleine verschillen zijn tussen HAP’s. We hebben de verschillen en overeenkomsten benoemd.” Eurelings: “Dezelfde handeling kan op de ene HAP bijvoorbeeld een andere naam hebben dan op de andere. Met deze inzichten konden we de triageprocessen van de HAP’s gelijktrekken.”
Eén van de eerste initiatieven was de virtuele samenwerking tussen de Huisartsenspoedpost Maastricht en Heuvelland en Huisartsenspoedpost Oostelijk Zuid-Limburg in Heerlen. Een paar maanden na de start in 2025 moest die worden stopgezet. Eurelings: “Beide posten hadden dezelfde telefoonoplossing: Vcare. Toch bleken ze onafhankelijk van elkaar te werken. We besloten daarom eerst de telefonie te optimaliseren: zes HAP’s met dezelfde, integrale telefoonoplossing. Deze zomer is het zover en gaan twee HAP’s proefdraaien. Daarna willen we het aantal uren van samenwerking steeds verder uitbreiden en de andere HAP’s laten aansluiten.”
Hoos: “Ook willen we een aantal variabelen optimaliseren. Gaan we bijvoorbeeld bellers doorschakelen na acht of tien minuten wachttijd? En wat is het maximumaantal extra telefoontjes dat een HAP aankan? Wij verwachten ook het werkplezier van triagisten te vergroten. Want een patiënt die niet lang hoeft te wachten, klaagt niet.” Eurelings: “Het mooie van dit project is ook de samenwerking tussen de HAP’s. Dat heeft eveneens een positieve invloed op andere fronten. Bij de ‘buren’ heb ik nu ook collega’s.”
NVZ en InEen publiceren de Leidraad Afspraken samenwerking regionale huisartsenorganisatie en ziekenhuis, een praktisch vertrekpunt om de regionale samenwerking tussen RHO’s en ziekenhuizen te versterken.
Er wordt volop gewerkt aan IZA- en AZWA-plannen. In het InEen magazine lees je diverse inspirerende voorbeelden.
In deze aflevering van Geluid uit de zorg spreekt host Gerben Stolk met Stephan Hermsen (directeur Provico) over het opzetten van een mentaal gezondheidsnetwerk.
