Tussen 16 februari en 28 mei heeft HKN Huisartsen ruim een derde minder water gebruikt dan in eerdere perioden van die duur. De bespaarde 25.000 liter staat gelijk aan 125.000 kopjes koffie (inclusief de afwas) of ruim 4.100 keer de wc doorspoelen. Een andere groene prestatie is de reductie van het datagebruik in december vorig jaar: onder het motto ‘rust in je kop, ruim je mailbox op’ verwijderden leidinggevenden en medewerkers van de regionale huisartsenorganisatie (RHO) dertig gigabyte. Dat is zestig kilo CO2, oftewel 300 kilometer autorijden.
Het zijn vruchten van het programma Groen en Gezond, dat HKN Huisartsen eind 2024 lanceerde. Dit bundelt ambities op het vlak van vergroening, preventie en positieve gezondheid. “Want dit valt allemaal onder verduurzaming”, zegt De Vroome. “Met preventie en positieve gezondheid kun je bijvoorbeeld duurzame inzet van medewerkers bereiken.”
Kop van Noord-Holland
HKN Huisartsen is actief in de kop van Noord-Holland – in Schagen, Den Helder en Hollands Kroon – en op Texel. Er zijn 44 praktijken aangesloten en ongeveer 70 praktijkhouders.
Ambitie
“In onze regio bestaat al een aantal jaren aandacht voor verduurzaming en positieve gezondheid”, vertelt De Vroome. “De vorige directie van HKN Huisartsen hechtte er waarde aan, het huisartsenbestuur vindt het belangrijk, de verhuurder van ons pand is met duurzaamheid bezig en ook veel medewerkers en leden spreken erover of nemen initiatieven. Alles bij elkaar leidde dat tot de ambitie één van de groenste RHO’s van het land te worden.”
Ze vervolgt: “Zoiets is natuurlijk subjectief en gevoelsmatig, want de ene RHO heeft een groter pand of meer medewerkers dan de andere. Maar we besloten in elk geval de zaken professioneel en collectief aan te pakken in plaats van vrijblijvend en individueel. Zo wilden we niet langer afhankelijk zijn van één bevlogen medewerker, onze huidige duurzaamheidscoördinator, maar hebben we twee enthousiaste green teams: intern met eigen medewerkers en extern met huisartsen. Ook zijn alle leden van het managementteam (MT) duurzaamheidsambassadeur. Het MT heeft akkoord gegeven op Groen en Gezond, waarin de lijnen staan die we volgen.”
Dat zijn: verduurzaming van HKN Huisartsen als organisatie, verduurzaming gericht op de tachtig medewerkers, verduurzaming stimuleren bij de huisartsenpraktijken en verduurzaming teweegbrengen in het regionale netwerk.
Leveranciers
Over de organisatie zegt De Vroome: “We hebben bijvoorbeeld nulmetingen gedaan van water-, stroom- en gasgebruik en van de dataopslag in de cloud. Na elk groen initiatief of project maken we de vergelijking daarmee. Verder beoordelen we welke rol duurzaamheid speelt bij leveranciers.”
Verduurzaming gericht op medewerkers betekent bijvoorbeeld dat de organisatie tips geeft om gezond te leven en verantwoord om te gaan met het milieu. “Mogelijk treedt hierdoor een sneeuwbaleffect op”, zegt De Vroome. “Denk bijvoorbeeld aan scholen waar kinderen van medewerkers heengaan.”
Bijenhotel bij praktijk
De organisatie en medewerkers proberen een inspirerend voorbeeld te zijn voor de huisartsenpraktijken, legt De Vroome uit. “Wij kunnen verduurzaming daar niet uitvoeren, maar wel laten zien wat goed werkt bij ons én bij andere praktijken. Zorgverzekeraar VGZ heeft HKN Huisartsen een kleine subsidie gegeven om dit te stimuleren. We maken er een ludiek wedstrijdje van: praktijken kunnen een subsidie verkrijgen als ze laten zien welke verbetering ze hebben bereikt. Ze sturen een foto van de oude en nieuwe situatie. Bijvoorbeeld een uitpuilende afvalbak naast een keurig afvalscheidingsstation. Of waterbesparende kranen of een bijenhotel in de tuin van de praktijk. De foto’s delen we in een digitale nieuwsbrief en tijdens ledenvergaderingen. We wijzen de achterban ook op de handvatten die stichting De Groene Huisarts biedt.”
Inkoop
Binnen het regionale netwerk heeft HKN Huisartsen een groene partner in Noordwest Ziekenhuisgroep. “Samen hebben we een spoedplein in Den Helder. Gezamenlijk staan we sterker wanneer we duurzaamheidswensen hebben bij de inkoop van producten.”
‘Houd het luchtig, zo voorkom je ook weerstand’
Hilarisch
Hoe maakt een RHO een succes van verduurzaming? De Vroome: “Duurzaamheid heeft een serieus en wat stoffig imago. Houd het daarom luchtig. Zo voorkom je ook weerstand. Bij ledenvergaderingen hebben wij tegenwoordig bijvoorbeeld veganistische catering. Eén huisarts is daar principieel tegenstander van. Voor hem staat dan ook een bordje boerenkool met rookworst klaar, met zijn naam erbij. Iedereen vindt dat hilarisch, hijzelf ook. En nadat ik tijdens de opname van een intern promotiefilmpje voor ‘rust in je kop, ruim je mailbox op’ per ongeluk belangrijke documenten had verwijderd en de afdeling IT dit moest herstellen, hebben we dat foutje ook uitgezonden. Durf je kwetsbaar op te stellen, laat zien dat niemand perfect is en zet gezamenlijk kleine stapjes.”
Green Deal Duurzame Zorg HKN Huisartsen heeft zich ook verbonden aan de Green Deal Duurzame Zorg, evenals InEen. Op 9 oktober ondertekent een vertegenwoordiger van InEen de nieuwste versie: Green Deal Duurzame Zorg: Samen verder (2027-2030).