InEen versterkt, vernieuwt en verbindt de eerste lijn en behartigt de belangen van de georganiseerde eerste lijn. Een ijzersterke eerste lijn: daar wordt iedereen beter van! Lees verder.
headerbeeld bij NZa-fusietoets: je kunt er niet omheen

NZa-fusietoets: je kunt er niet omheen

3 maart 2015

Sinds vorig jaar hebben zorgaanbieders voor een fusie, een overname of voor het oprichten van een gezamenlijke onderneming toestemming nodig van de NZa: de fusietoets. Lex Maussart, directievoorzitter van HOOG, de net gefuseerde Huisartsenorganisatie Oost-Gelderland, en lid van de InEen-beleidsadviescommissie organisatieontwikkeling, kreeg al met drie fusietoetsen te maken: ‘Ik vind het een zwaar instrument voor onze sector.’

‘Je kunt er niet omheen. De notaris laat de fusie-acte pas passeren als de positieve uitspraak van de NZa binnen is’, benadrukt Maussart. Afhankelijk van de omvang van de operatie is met de fusietoets zo’n vier tot acht weken gemoeid. ‘Als je te laat begint kan je planning dus flink in de war lopen.’ De fusietoets is voorgeschreven voor zorgaanbieders die door 50 personen of meer zorg laten verlenen. De fuserende organisaties moeten gedetailleerd laten zien dat zij de fusie of overname goed doordacht hebben en het oordeel van medewerkers en patiënten hebben meegewogen. Het verlenen van cruciale zorg mag niet in gevaar komen. Met name spoedeisende zorg moet binnen de wettelijk voorgeschreven tijd en afstand beschikbaar zijn (Ambulance, SEH, verloskundigen, acute GGZ).

Maussart: ‘Vaak legt de NZa de toets ook voor aan de Autoriteit Consument en Markt (ACM) die beoordeelt of door de fusie de keuzevrijheid voor de client of de patient niet in het geding komt.’ Dat dit een zwaarwegend punt is blijkt uit een brief die de minister onlangs stuurde aan de Twee Kamer: zij wil de fusietoets in de toekomst aanscherpen en onderbrengen bij de ACM. De regelgeving daarvoor wordt in september 2015 verwacht.

De NZa zelf kijkt naar het proces: zijn er voldoende waarborgen voor een solide organisatie? Ervaringen met failliete zorgorganisaties, die de samenleving veel geld hebben gekost, spelen daarbij zeker een rol, zegt Maussart. Maar hoewel hij er begrip voor heeft, noemt hij de fusietoets ‘een zwaar instrument voor de eerste lijn’. ‘Voor HOOG moesten we bijvoorbeeld een vijf-jarenbegroting indienen, dat gaat ver voor het samenvoegen van huisartsenposten en zorggroepen.’ Wat hem bovendien stoort is de onduidelijkheid over de toegepaste normen. ‘Je moet veel informatie geven, zonder dat je precies weet op welke norm je wordt getoetst.’ Maar, zegt hij, de toets betekent ook een nuttige stap op de plaats. Het dwingt de organisaties nog een keer stil te staan bij belangrijke vragen. ‘Dat is positief. Ik kan me voorstellen dat je voor de eerste lijn wel een dergelijk instrument hebt, maar meer aangepast aan onze sector.’

Maussart wil de ervaringen die hij opdeed bij verschillende fusietoetsen graag met anderen delen. ‘Door kennis en ervaring uit te wisselen, kunnen we elkaar veel tijd besparen.’